Ձմեռային խնամքը կարևոր է, քանի որ ձմռանը բույսերը բախվում են մի շարք մարտահրավերների՝ ցածր ջերմաստիճան, քիչ լույս, չոր օդ և քամի։ Հատուկ խնամքը օգնում է բույսերին դիմակայել այս պայմաններին, պաշտպանվել սառչելուց, չորացումից և հիվանդություններից՝ ապահովելով նրանց գոյատևումը մինչև գարուն։

Բացօթյա բույսերը ցրտահարությունից պաշտպանելու համար կարող եք օգտագործել մուլչացում (օրինակ՝ ծղոտ, տերևներ, ծառի կեղև) արմատների շուրջը, որը կմեկուսացնի հողը։ Փոքր բույսերը կարելի է ծածկել ագրոֆիբրայով, բուրլապով կամ հատուկ պաշտպանիչ ծածկոցներով։ Որոշ դեպքերում օգտագործվում են նաև ջեռուցման մալուխներ։

Այո, չնայած քիչ հաճախությամբ։ Եթե ձմեռը չոր է և առանց ձյան, հատկապես սառնամանիքներից առաջ, անհրաժեշտ է միջին չափով ջրել բույսերը, որպեսզի արմատները չչորանան։ Սա հատկապես կարևոր է նորատունկ ծառերի և թփերի համար։ Սակայն խուսափեք ավելորդ ջրելուց՝ արմատների փտումից խուսափելու համար։

Սենյակային բույսերի համար ձմռանը անհրաժեշտ է նվազեցնել ջրելը և պարարտացումը, քանի որ նրանք գտնվում են հանգիստ վիճակում։ Ապահովեք բավարար լույս (հնարավոր է՝ լրացուցիչ լուսավորություն), և բարձրացրեք օդի խոնավությունը (օրինակ՝ խոնավացուցիչ սարքերով կամ ջրի տարաներով), քանի որ տաքացման համակարգերը չորացնում են օդը։ Հեռու պահեք բույսերը ջեռուցման սարքերից։

Ընդհանուր առմամբ, ոչ։ Ձմռանը բույսերի մեծ մասը գտնվում է հանգիստ կամ դանդաղ աճի վիճակում, և պարարտանյութերը կարող են վնասել նրանց արմատներին։ Սկսեք պարարտացնել միայն գարնանը՝ ակտիվ աճի սկսվելուն պես։

Մշտադալար բույսերը, ինչպիսիք են ասեղնատերևները, կարող են տուժել ձմռան արևից և քամուց, որոնք հանգեցնում են ջրազրկման։ Դրանց պաշտպանության համար կարելի է օգտագործել բուրլապ կամ ցանցեր՝ ուղիղ արևի լույսից և չորացնող քամիներից պաշտպանելու համար։ Կարևոր է նաև լավ ջրել դրանք աշնանը՝ նախքան հողի սառչելը։

Ձմեռը հաճախ լավ ժամանակ է քնած ծառերի և թփերի կտրատման համար, երբ տերևները թափվել են, և հեշտ է տեսնել ճյուղերի կառուցվածքը։ Սա օգնում է բույսին կենտրոնացնել էներգիան առողջ աճի վրա գարնանը։ Այնուամենայնիվ, խուսափեք ծաղկող թփերը կտրատելուց, որոնք ծաղկում են հին փայտի վրա (օրինակ՝ ֆորսիթիա)։

Վարդերը ձմռանը պաշտպանելու համար հիմքը ծածկեք հողով կամ կոմպոստով (20−30 սմ բարձրությամբ)։ Ցողունները կարելի է փաթաթել բուրլապով կամ հատուկ ձմեռային ծածկոցներով։ Որոշ դեպքերում նաև օգտագործվում են մետաղական ցանցերով շրջանակներ՝ լցված չոր տերևներով։

Ձմռանը սիզամարգի խնամքը ներառում է աշնանային պարարտացումը (կալիումով և ֆոսֆորով հարուստ պարարտանյութեր), վերջին հնձումը մինչև ցրտահարությունները, որպեսզի խոտը չափազանց երկար չլինի, և տերևների հեռացումը։ Ձմռանը խուսափեք սիզամարգի վրայով քայլելուց, երբ այն սառած է կամ ծածկված է ձյունով, որպեսզի չվնասեք խոտի թփերը։

Ձմռանը անհրաժեշտ է ամբողջությամբ դատարկել ջրամատակարարման համակարգը (խողովակներ, պոմպեր, ծորակներ) ջրից, որպեսզի խուսափեք դրանց սառչելուց և վնասվելուց։ Սա ներառում է ցողացիրների և կաթիլային համակարգերի մաքրումը։

Երիտասարդ ծառերը հատկապես խոցելի են ցրտի և կրծողների հանդեպ։ Ցողունի հիմքը պաշտպանելու համար օգտագործեք ցողունի պաշտպանիչներ կամ ցանցեր՝ կրծողներից և արևային այրվածքներից պաշտպանվելու համար։ Կարող եք նաև սպիտակեցնել բնի ներքևի մասը՝ կանխելու արևի ճառագայթներից առաջացած վնասները և կեղևի ճաքերը։

Ծանր, խոնավ ձյունը կարող է կոտրել ճյուղերը, հատկապես փշատերև ծառերի և թփերի մոտ։ Եթե ձյունը շատ է կուտակվել, զգուշորեն թափահարեք այն ճյուղերից՝ փայտով կամ ձեռքով։ Սակայն, ընդհանուր առմամբ, ձյունը լավ մեկուսիչ է, ուստի միայն ծանր կուտակումների դեպքում միջամտեք։

Արմատային համակարգը պաշտպանելու լավագույն միջոցը մուլչացումն է։ Դրեք ծղոտի, տերևների, ծառի կեղևի կամ կոմպոստի հաստ շերտ (10−15 սմ) բույսի հիմքի շուրջը։ Սա կպահպանի հողի ջերմաստիճանը կայուն և կկանխի արմատների սառչելը։

Շատ քնած բույսեր, ինչպիսիք են դահլիաների պալարները կամ գլադիոլուսի կոճղարմատները, պետք է հանել հողից մինչև առաջին ցրտահարությունները։ Մաքրեք դրանք հողից, չորացրեք և պահեք զով, մութ և չոր տեղում (օրինակ՝ նկուղում)՝ ավազի կամ տորֆի մեջ՝ մինչև գարուն։

Ձմռանը վնասատուների դեմ պայքարը հիմնականում կանխարգելիչ է։ Հեռացրեք մեռած բույսերի մնացորդները և թափված տերևները, որտեղ կարող են թաքնվել վնասատուները կամ նրանց ձվերը։ Կարող եք նաև ձմեռային յուղերով ցողել քնած ծառերը՝ ոչնչացնելու վնասատուների ձվերը և թրթուրները

Պարապ եղանակը (դորմանտությունը) բույսերի ակտիվ աճի դադարեցման շրջանն է՝ ի պատասխան անբարենպաստ պայմանների (ցուրտ, չորություն)։ Այս ընթացքում բույսերի նյութափոխանակությունը դանդաղում է, և նրանք խնայում են էներգիան։ Ձմեռային ճիշտ խնամքն օգնում է բույսերին անվտանգ անցնել այս շրջանը։

Ջերմատները և ջերմոցները ձմռանը պետք է մաքրել բոլոր բուսական մնացորդներից՝ հիվանդությունների և վնասատուների տարածումը կանխելու համար։ Ստուգեք կառուցվածքի ամբողջականությունը և վերանորոգեք վնասվածքները։ Հնարավոր է նաև անհրաժեշտ լինի լրացուցիչ ջեռուցում կամ մեկուսացում, եթե ցանկանում եք աճեցնել բույսեր ցուրտ եղանակին։

Որոշ բույսեր, հատկապես արևադարձային ծագման, ձմռանը չեն մտնում հանգստի շրջան։ Նրանց համար պետք է ապահովել կայուն ջերմաստիճան, բավարար լույս (հաճախ լրացուցիչ լուսավորությամբ) և բարձր խոնավություն։ Ջրման և պարարտացման ռեժիմը պահպանվում է ըստ նրանց աճի տեմպի, այլ ոչ թե սեզոնի։

Կրծողները ձմռանը կարող են վնասել ծառերի և թփերի կեղևը։ Պաշտպանվելու համար մաքրեք տարածքը մոլախոտերից և բուսական մնացորդներից՝ նվազեցնելով թաքնվելու տեղերը։ Կարող եք օգտագործել մետաղական ցանցեր կամ պլաստիկ պաշտպանիչներ՝ ծառերի բները պաշտպանելու համար։ Անհրաժեշտության դեպքում կարելի է օգտագործել նաև թակարդներ կամ թույներ։

Ցածրահասակ բույսերը, ինչպիսիք են ալպիական բույսերը կամ որոշ փոքր թփեր, կարող են տուժել սառցակալումից, երբ ձյան և սառույցի շերտը ծածկում է դրանք։ Սա կարող է հանգեցնել խեղդվելու կամ հիվանդությունների։ Դրանից խուսափելու համար կարելի է թեթև ծածկել բույսերը եղևնու ճյուղերով կամ լիցքավորել ձյունով, որպեսզի սառույցի շերտը անմիջապես չկպչի բույսին։ Իսկ ջերմաստիճանի տատանումների դեպքում անհրաժեշտ է ապահովել դրենաժ՝ կանխելու ջրի կուտակումը։